مقدمه

اندازه گیری کارایی و تغییرات آن در طی زمان می تواند از یک سو در ارزیابی مواردی زیرا: کیفیت به کارگیری منابع، سطح بازدهی فعالیت ها، وضع موجود و ضعف ها و نارسایی های آن از برنامه های تدوین شده و از سوی دیگر در کشف روش های بهبود بهره وری و کارایی، اصلاحات مورد لزوم و این که کدام عامل تولید بایستی تقویت شده و یا ترکیب صحیح خود را بیابد و تخصیص منابع چگونه بایستی صورت پذیرد، بسیار مؤثر واقع شود. با در نظر داشتن اهمیت استراتژیک بهبود بهره وری و کارایی برای هر سازمان، اندازه گیری این دو فاکتور به مدیریت این امکان را می دهد که نقاط ضعف موجود و نیز روش های بهبود را شناسایی کرده و با استفاده از فرصت های بالقوه و استفاده مطلوب تر از منابع، نتایج فعالیت ها را در اسرع وقت در جهت بهبود بهره وری و کارایی کلی سیستم هدایت نماید. در شرکت های بیمه می توان با بهره گیری بهینه از نیروی انسانی و منابع سرمایه ای، به بالاترین کارایی دست پیدا کرد. شاید یکی از مهم ترین اثرات افزایش کارایی شرکت های بیمه، تأثیر بر نرخ حق بیمه ها و کاهش آن باشد که خود منجر به ارزان تر شدن بیمه نامه ها و استتقبال هر چه بیشتر مردم از پوشش های بیمه ای خواهد بود (ابراهیمی قوام آبادی ۱۳۸۹ص۲).

نمایندگان و کارگزاران بیمه و بازاریابان آنها شبکه فروش صنعت بیمه را تشکیل می دهند و در حقیقت بازوان اجرایی شرکت های بیمه جهت فروش بیمه می باشند. توانایی و بالندگی شبکه فروش، شکوفایی فروش، از نظر کمی و کیفی را بدنبال خواهد داشت و ضعف آن نیز موجب پریشانی عرضه بیمه در جامعه خواهد بود. به جرات می توان گفت یکی از عواملی که باعث ایجاد مشکل در زمینه رسیدن به سطح مطلوبی از فروش بیمه نامه و ترکیب فروش خدمات بیمه ای در صنعت بیمه شده می باشد، نارسایی و رشد نیافتگی شبکه فروشندگی حضوری در بازار بیمه ایران می باشد.

پس این سوال همواره درمورد عملکرد شبکه فروش بیمه مطرح می باشد، که شبکه فروش با چه میزان ودرجه ای از کارایی اقدام می کند؟

از سال ۱۹۷۸، تکنیک تحلیل پوششی داده ها (DEA) به طور وسیعی برای اندازه گیری کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیری(DMU) با ورودی ها و خروجی های مشابه بکار برده می شود. نتایج حاصل از این تکنیک نشان می دهد که چطور DMU ها در مقایسه با همدیگر در تبدیل ورودی ها به خروجی ها اقدام می کنند(Kao & Hwang, 2008).  روش هایی که تاکنون برای ارزیابی شرکت های بیمه در کشور استفاده شده می باشد، براساس مدل های سنتی DEA بوده می باشد. براساس مدل سنتی  کارایی شرکت ها بدون در نظرگرفتن خروجی های نامطلوب[۱] (بد) صـورت گرفته و کل سیـستم را با ورودی ها وخروجی هایش مطلوب[۲] (خوب ) مورد ارزیابی قرارداده اند. به همین علت در این پژوهش از روش تحلیل پوششی داده ها با خروجی نامطلوب استفاده می شود، تا مشخص شود که چه عاملی باعث عملکرد ضعیف شبکه فروش شرکت های بیمه می شود تا با ایجاد تغییرات لازم، بهبود عملکردشان فراهم شود و مدیران شرکت های بیمه در انتخاب شبکه فروش آن را در نظر داشته باشند.

در این فصل به اهمیت ارزیابی عملکرد پرداخته و تکنیک تحلیل پوششی داده ها و مدل های اصلی آن که یکی از تکنیک های اندازه گیری کارایی می باشد، معرفی می شود. سپس مروری بر تحقیقات انجام شده در صنعت بیمه به کمک DEA  اظهار می شود. همچنین در این فصل سیستم تحلیل پوششی داده ها با خروجی نامطلوب را معرفی نموده و مدل این سیستم ها، مورد مطالعه قرار می گیرد. از آنجایی که در صنعت بیمه با خروجی نامطلوب تاکنون تحقیقی انجام نشده می باشد، پس تحقیقات انجام شده در بانک و سایر صنایع با خروجی نامطلوب آورده شده می باشد.

 

۲-۲- ارزیابی عملکرد

ارزیابی عملکرد فرآیندی می باشد که به سنجش و اندازه‌گیری، ارزش‌گذاری و قضاوت درمورد عملکرد سازمان در دوره معینی پرداخته و در صورتی که با دیدگاه فرایندی و بطور صحیح و مستمر انجام شود، موجب ارتقاء عملکرد سازمان‌ها می‌شود(صالح زاده و دیگران، ۱۳۹۰). اندازه­گیری کارایی به عنوان یکی از مهمترین روش‌های ارزیابی عملکرد و بهره وری یک شرکت، همواره مورد توجه محققان قرار داشته می باشد. (Niknazar,2011 ؛ اجلی و صفری، ۱۳۹۰)

کارایی بیانگر این مفهوم می باشد که یک سازمان در یک دوره زمانی مشخص، به چه میزان توانسته می باشد از منابع خود در راستای تولید استفاده نماید. پس کارایی، معیار عملکرد یک سیستم سازمانی می باشد که بر میزان منابع (ورودی ها) استوار شده می باشد. به عبارت دیگر کارایی، میزان مصرف منابع برای تولید مقدار معینی، محصول می باشد. (مهرگان، ۱۳۹۱ص۳۸). قدم ابتدایی در زمینه بهبود کارایی و بهره وری،“اندازه­گیری” می باشد. اندازه­گیری کارایی و بهره­وری شرایطی را فراهم می آورد تا مدیران سازمان دریابند در چه وضعیتی قرار دارند و بتوانند برای بهبود شرایط فعلی برنامه­ریزی کنند (امامی میبدی و دیگران، ۱۳۸۸).

سازمانها برای تعیین و تشخیص موقعیت فعلی خود و بقا پیشرفت در دنیای رقابتی امروز بایستی به طور مستمر از روشها و الگوهایی به مقصود ارزیابی و بهبود مستمر عملکرد خود بهره گیرند. ارزیابی عملکرد، ضرورتی بنیادین در رویارویی و سازگاری با تحولات و بهبود مستمر فعالیت هاست. امروزه در صنعت بیمه به دلیل ورود شرکت های متعدد بخش خصوصی، شرایط رقابتی ویژه ای حکمفرما شده می باشد به طوری که شرکت های با عملکرد و توان رقابتی بالا، قادر به ادامه حیات خواهند بود، پس لازم است تا این شرکت ها ضمن ارزیابی عملکرد خود نسبت به سایر شرکت ها، با شناسایی نقاط ضعف و قوت عملکرد زمینه را برای بهبود مستمر خود فراهم نمایند(میثم شفیعی ودیگران،۱۳۹۱).

خدمات بیمه ای نقشی مهم در اقتصاد ملی ایفا می کنند و تاثیرات عمیقی بر رفتار بخش های مختلف اقتصادی دارند. امروزه با تغییرات بنیادین در اقتصاد دنیا، شرکت های بیمه ای نیز دچار تغییرات اساسی شده اند. مانند این تغییرات اساسی، افزایش کمی مؤسسات بیمه ای و حضور بیش از پیش بخش خصوصی در این عرصه از فعالیت های اقتصادی می باشد، به طوری که این حضور نسبت به سال های گذشته تقریبا چندین برابر رشد داشته می باشد. صنعت بیمه مانند پدیده هایی می باشد که در تجارت داخلی و خارجی اعتبار و اهمیت خاصی دارد و ارزیابی کارایی شرکت های بیمه علاوه برآگاهی دادن به ذی نفعان، باعث افزایش رقابت، پویایی صنعت و توسعه پایدار و متوازن جامعه می شود.

شرکت های بیمه برای تعیین و تشخیص موقعیت فعلی خود و بقا و پیشرفت در دنیای رقابتی امروز بایستی به طور مستمر از روشها والگوهایی به مقصود ارزیابی و بهبود مستمر عملکرد خود و فعالیت های جاری در سازمان بهره گیرندAdler & Golany ,2001)).

توسعه یافتگی یکی از اهداف اصلی در سند چشم انداز بیست ساله جمهوری اسلامی ایران بوده و صنعت بیمه پشتوانه راسخی می باشد که سهم چشمگیری در تحقق این مهم خواهد داشت.

همزمان با تعریف بهره وری روش های متعددی نیز برای اندازه گیری آن ارائه شده می باشد. روش های مختلفی جهت اندازه­گیری و ارزیابی کارایی سازمانها  هست که در یک طبقه بندی کلی آنها را به مدل های پارامتریک و ناپارامتریک تقسیم می کنند(امامی میبدی و دیگران، ۱۳۸۸؛ آذر، ۱۳۸۶ ؛ مهرگان، ۱۳۹۱، ص ۲۵).

در روشهای پارامتریک با استفاده از تکنیک­های مختلف آماری و اقتصادسنجی، نسبت به تعیین کارایی اقدام می­شود و در روشهای ناپارامتریک از مدل های برنامه ریزی ریاضی(بهینه سازی تابع هدف) کارایی هر واحد محاسبه می­شود (مهرگان،۱۳۹۱، ص ۲۵).

فرآیند ارزیابی عملکرد، فرآیندی می باشد که به سازمان این فرصت را می دهد که مشکلات را شناسایی کند و اقدام صحیح را قبل از اینکه مشکلات بزرگ شوند، انجام دهد(Kueng, 2000 ). دو روش عمده ای که برای تخمین کارایی بنگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد، روش مرز تصادفی[۳] و روش تحلیل پوششی داده ها می باشد. در روش تحلیل پوششی داده ها، تخمین کارایی با استفاده از سیستم برنامه ریزی ریاضی صورت می گیرد. در این روش محدودیتی در انتخاب نهاده و ستاده ها وجود ندارد البته به شرط آن که تعداد بنگاه ها به اندازه کافی زیاد باشد. اما روش تحلیل مرز تصادفی با استفاده از روش های اقتصادسنجی به تخمین کارایی می پردازد (همتی و همکاران،۱۳۸۶).

[۱] – undesirable(bad) output

[۲] – desirable(good) output

[۳] – Stochastic Frontier Analysis (SFA)

فروش فایل متن کامل این پایان نامه با فرمت ورد در این لینک