دنیای اقتصادی به سرعت در حال تغییر و تحول می‌باشد. تغییرات سریع فن‌آوری همگام با افزایش رقابت جهانی مسئولیت مدیران را در فعالیت‌هایشان سنگین‌تر می‌کند. یکی از فعالیت‌های اساسی مدیریت تصمیم‌گیری می‌باشد. مسئله تصمیم‌گیری در تمامی زمینه ‌های امور مالی به چشم می‌خورد و این قاعده از مدیریت سرمایه در گردش مستثنی نیست. سرمایه در گردش از اقلام مهم دارایی‌های واحدها و بنگاه‌های اقتصادی تلقی می‌شود که در تصمیمات مالی ‌ تأثیر قابل‌توجهی دارد. توسعه کمی و کیفی فعالیت‌های تجاری، توسعه کمی وکیفی قلمرو مدیریت مالی را به دنبال داشته و به تبع آن مدیریت مالی را پیچیده‌تر نموده می باشد. تداوم فعالیت بنگاه‌های اقتصادی تا میزان زیادی به مدیریت منابع کوتاه مدت آن بستگی دارد، زیرا فعالیت‌های عملیاتی در یک دوره‌ی عادی که معمولا سالانه می باشد به شناخت سرمایه در گردش و مدیریت مطلوب آن مربوط می‌شود، به طوری که از این طریق نتایج مورد انتظار تحقق و امکان تداوم فعالیت در بلند مدت فراهم می‌شود. مدیریت سرمایه در گردش در ارتباط با تصمیمات تامین مالی و کنترل دارایی‌های جاری واحدهای تجاری از یک طرف و تامین مالی بلند مدت منابع مالی و مخاطرات ناشی از تامین مالی کوتاه‌مدت و بلندمدت از طرف دیگر اهمیت موضوع را آشکار می‌سازد. ماهیت رشد دارایی‌های کوتاه مدت از منابع مالی کوتاه مدت بایستی مورد توجه مدیران مالی قرار گیرد، تا شرایط لازم برای تحقق اهداف کوتاه مدت و تداوم فعالیت در بلند مدت فراهم شود. مدیریت سرمایه در گردش با تامین مالی و مدیریت دارایی‌های جاری موسسات در ارتباط می باشد (نیکو مرام، ۱۳۸۱، ۵). ‌

ارزیابی عملکرد فرآیند رسمی فراهم آوردن اطلاعات در مورد نتایج کار می باشد این امر سبب شناسایی نقاط قوت سازمان و بزرگ جلوه دادن آن به مقصود خلق ارزش‌های بیشتر در واقع عملکرد مطلوب‌ترمی‌شود، زیرا که با تجزیه و تحلیل فعالیت‌های گذشته بنگاه ، نگاهی به آینده داشته تا بیشینه نمودن ارزش‌ها کمک نماید.

اهمیت ارزیابی عملکرد از زوایای مختلف قابل مطالعه می باشد. داشتن توان و امکان ارزیابی عملکرد یک ضرورت انکار ناپذیر می باشد و تمام بنگاه‌های انتفاعی ناگزیر از سنجش عملیات خود در دوره‌های مختلف هستند، مضافا زمانی که مدیران چاچوب های تصمیم گیری، معیارهای عملکرد و پاداش داشته باشند که آن‌ها را به داشتن حالت مالکانه بر انگیزانه بهترین عملکرد را خواهند داشت.

مطالعه مبانی نظری پژوهش در چهار بخش به توضیح زیر مورد مطالعه قرار گرفته می باشد.

 

۲-۲-بخش اول :  مدیریت سرمایه در گردش

در حالتی که عملکرد سطوح مختلف واحدهای تجاری به طور سنتی به فاکتورهای مدیریتی عمومی ‌(کلی) مثل تولید، بازاریابی وعملیات نسبت داده شده، مدیریت سرمایه در گردش به عنوان یک پیامد تأثیری بر رشد و تداوم فعالیت شرکت‌ها داشته می باشد. مدیریت سرمایه درگردش عبارتست از تعیین حجم و ترکیب منابع و مصارف سرمایه درگردش به نحوی که ثروت سهامداران افزایش یابد. در واقع مدیریت سرمایه در گردش‌تصمیمات مربوط به تامین مالی بلندمدت لازم، برای پشتیبانی مالی از دارایی‌های جاری واحد انتفاعی را در بر می‌گیرد. دارایی‌های جاری شامل صندوق، بانک، اوراق بهادار قابل فروش، حساب‌های دریافتی، موجودی کالا و سایر دارایی‌های جاری می‌باشد(کارگر و بلا میتال، ۱۹۹۴)[۱]. ‌

مدیریت سرمایه در گردش برای سلامت مالی واحدهای تجاری در اندازه‌های مختلف از اهمیت زیادی برخوردار می باشد. مبالغ سرمایه‌گذاری شده در سرمایه در گردش نسبت به کل دارایی‌ها بسیار بالا می باشد. پس یک امر بسیار حیاتی می باشد که این مبالغ به طور موثر و کارا مورد توجه قرار گیرند. شواهدی هست که واحدهای تجاری در مدیریت سرمایه درگردش خود به نحو کارا اقدام نمی‌کنند.

یک شرکت می‌تواند خیلی سود آور باشد اما این به آن معنی نیست که وجه نقد عملیاتی از همان چرخه عملیاتی بدست آید. واحد تجاری نیاز دارد که برای حمایت الزامات سرمایه در گردش دست به استقراض بزند. پس دو هدف سودآوری و نقدینگی بایستی با هم متناسب باشد و یک هدف نباید فدای هدف دیگر شود. سرمایه‌گذاری‌های انجام گرفته در دارایی‌های جاری به مقصود اطمینان از تحویل کالاها و ارائه خدمات به مشتریان اجتناب ناپذیر می باشد و مدیریت صحیح اینگونه سرمایه گذاری‌ها، بایستی تأثیر کارا بر سود آوری و نقدینگی داشته باشد اگر منابع در مراحل مختلف زنجیره تامین بلوکه شده باشد، باعث طولانی شدن چرخه تبدیل وجه نقد می‌شود. اگرچه این امر باعث افزایش سودآوریمی‌شود (به علت افزایش فروش)، ممکن می باشد تأثیر معکوس بر روی نرخ سودآوری داشته باشد، اگر هزینه‌های تحمل‌شده در سرمایه در گردش بیشتر از منافع حاصل از نگه داری بیشتر موجودی کالا و یا دادن اعتبار بیشتر به مشتریان باشد(کیسی ون،  ۲۰۰۶).

 

۲-۲-۱- ماهیت و اهمیت سرمایه در گردش

سرمایه درگردش نیازهای مالی کوتاه‌مدت موسسه تجاری را برآورده می‌کند. سرمایه در گردش یک سرمایه معاملاتی می باشد که بیشتر از یک سال در شرکت باقی نمی‌ماند .وجهی که در این اقلام سرمایه گذاری می‌شود در طول عملیات تجاری تغییرمی‌کند. همان طوری که گردش خون در بدن بشر جهت حفظ زندگی یک نیاز خیلی مهم می باشد گردش وجه نقد برای تداوم عملیات تجاری بسیار ضروری می باشد (کیسی ون ، ۲۰۰۶)[۲]. ‌

سرمایه درگردش در یک شرکت، مجموعه مبالغی می باشد که در دارایی‌های جاری سرمایه‌گذاری می‌شود اگر بدهی‌های جاری کسر شود سرمایه در گردش خالص بدست می‌اید. بسیاری از دارایی‌های جاری از محل بدهی‌های جاری تامین مالی می‌شوند در عین حال بعضی از شرکت‌ها بخشی از دارایی‌های جاری خود را از محل بدهی‌های بلند مدت یا از محل حقوق صاحبان سهام تامین می‌کنند (ریموند. پی،  به نقل از جهانخوانی ۱۳۸۹)[۳]. ‌

هر واحد انتفاعی که نسبت جاری بیش از یک دارد سرمایه در گردش مثبت دارد. برای سطح معینی از بدهی‌های جاری، هر چه سرمایه در گردش واحد انتفاعی بیشتر باشد نسبت جاری آن بالاتر خواهد بود. قرارداد وام‌های بلند مدت غالبا شامل مواردی ناظر بر نگه‌داری مبلغ معینی از سرمایه در گردش می‌باشد. مقصود از در نظر گرفتن این موارد، تامین حاشیه ایمن مناسب برای وام دهندگان می باشد. اگر سرمایه در گردش ضعیف شود شرکت به سختی می‌تواند شکوفا مانده و به فعالیت خود ادامه دهد. نبود سرمایه در گردش کافی به عنوان یک علت اصلی ورشکستگی واحدهای تجاری کوچک در بسیاری از کشورهای در حال توسعه و پیشرفته قلمداد می‌شود. موفقیت یک واحد تجاری بستگی به توانایی‌اش در جهت دریافت وجه نقد بیشتر از پرداخت آن می‌باشد (شباهنگ، ۱۳۸۱،).

اهمیت روز افزون مدیریت سرمایه درگردش باعث شده می باشد که این موضوع به صورت یک رشته تخصصی مدیریت مالی در آید. در شرکت‌های بسیار بزرگ تعدادی مدیر اجرایی متخصص حضور دارند که تمام وقت و انرژی خود را منحصراً صرف اداره‌ی سرمایه‌ی در گردش شرکت می‌کنند. علت های اهمیت این موضوع به توضیح زیر می باشد (ریموند. پی،  به نقل از جهانخوانی، ۱۳۸۹)[۴]. ‌

۱- سطح واقعی و مطلوب دارایی‌های جاری (با در نظر داشتن تغییراتی که در فروش واقعی و پیش بینی شده رخ می‌دهد) دستخوش تغییرات دائمیاست. این وضع باعث می‌شود که درمورد‌ی سطح مطلوب یا مورد انتظار از دارایی‌های جاری به صورت مستمر تصمیماتی گرفته شود. ‌

۲- شاید با در نظر داشتن تغییراتی که در میزان دارایی‌های جاری رخ داده می باشد، مدیران مجبور شوند در تصمیماتی که قبلاً برای تامین مالی گرفته‌اند تجدید نظر کنند. ‌

۳- میزان منابع و مصارف وجوهی که به سرمایه در گردش تخصیص داده می‌شود بایستی نسبت به کل دارایی‌ها و بدهی‌ها مشخص شود. ‌

[۱]. ‌Kargar and Blumethal

[۲]. ‌Kesseven

[۳]. ‌Raymond  P. Neveu

[۴]. ‌Raymond  P. Neveu

برای دانلود متن کامل اینجا کلیک کنید