عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391

4 تاریخچۀ حبس

گفتیم که حبس مجازاتی می باشد که در نتیجۀ ارتکاب بزه از سوی بزهکار بر وی تحمیل می‌شود و محکوم علیه را جهت اجرای مجازات به محبس یا زندان می‌اندازد اما به راستی مجازات حبس از چه زمانی به وجود آمده می باشد و ایجاد زندان از چه زمانی آغاز شده می باشد؟ قدر مسلم این می باشد که تعیین تاریخ دقیقی برای مجازات حبس و ایجاد زندان امکان پذیر نمی‌باشد اما می‌توان گفت از قدیم‌الایام زندان مورد استفاده بشر بوده می باشد، به عبارت دیگر « این قدر مسلم می باشد که از روزگار قدیم بشر جایی را برای ضبط عناصر شرور و حفظ افراد جامعه از شرارت آن‌ها اختصاص می‌داده می باشد و گاهی هم روحانیّون و افراد خیرخواه جوامع بشری به فکر اصلاح حال آنان می‌افتادند و اظهار نظرهای مختلفی می‌کردند[1].

به مجرد آنکه بشر فرا گرفت با سنگ (مثل مصری‌ها) یا با آجر (مثل النهرینی ها) ساختمان کند و سلاطین قطاع و یا برج و بارو و باروت‌های بزرگ و قصرهای ساخته شده بر فراز پرتگاه‌ها را مالک شدند، سلول و سیاه چال هم بایستی در اردوگاه به وجود آمده باشد[2]. آن چیز که مسلم می باشد اینکه اولاً زندان و حبس در روزگار قدیم به شکل امروزی موجود نبود و ثانیاً مجازات مستقلی در آغاز به عنوان حبس وجود نداشته می باشد بلکه حبس یا زندان صرفاً محل نگهداری مجرمینی بوده که منتظر اجرای حکم (عموماً اعدام یا مجازات شدید بدنی) بوده‌اند.

در این خصوص صانعی می‌نویسد:

«در ایران باستان چند زندان معروف بنا شده می باشد اما بایستی توجه داشت که این زندان‌ها محل موقت نگهداری کسانی بود که در انتظار اجرای حکم اعدام و یا انواع مجازات‌های بدنی به سر می‌برند و یا بدون آنکه مدتی برای دوران زندان‌ها تعیین شده باشد، در این دخمه‌های سرد و تاریک تا زمان مرگ زودرس رها می‌شدند. گاهی اوقات هم افرادی را به خاطر عدم پرداخت  جریمه زندانی می‌کردند و آنقدر آنان را نگه می‌داشتند تا خویشان و دوستان پول لازم را جمع آوری کرده و موجبات آزادی زندانی را فراهم آورند[3] ».

البته بایستی توجه داشت این امر مختصر به ایران باستان نبوده، بلکه در تمام جوامع با تغییراتی جاری بوده می باشد. به عنوان مثال زندانی تحت عنوان زندان قهقهه وجود داشته که زندانیان در سلول‌های تاریک انداخته می‌شدند که از فرط وحشت و تنهایی دیوانه شده و صدای قهقهه از هر سو بلند می‌شده می باشد و یا خائنین به کشور را به زندان تحت عنوان «قلعه فراموشی» می‌انداختند که نهایتاً زندانیان فوق همه هلاک می‌گردیدند [4]. در ایات قرآن کریم نیز از حبس به تعابیر مختلفی مانند تحت عنوان سجن سخن به میان آمده مثلاً جایی که زلیخا در خصوص حضرت یوسف گفت : اگر از این پس هم خواهش مرا رد کند البته زندانی شود و خوار و ذلیل شود[5].

در روایات مختلف نیز از حبس یا سجن نام برده شده می باشد. مثلاً در حدیثی معروف آورده می باشد «الدنیا سجن المؤمن» یعنی دنیا زندان مؤمن می باشد که البته به این معناست که در مقابل پاداشی که در بهشت برای مؤمن در نظر گرفته شده این دنیا مانند زندان می باشد[6]. و یا در حدیث دیگری چنین اظهار شده می باشد:

«ما من شیء احق به طول سجن من لسان » هیچ چیزی وجود ندارد که استحقاق بیشتری از زبان برای زندانی شدن داشته باشد [7].

   زندان به معنای امروزی و یا تفصیلات و تشکیلات امروزی در صدر اسلام وجود نداشته می باشد. شاید صرف نظر از تمام دلایلی که برای این امر ذکر می‌کنند دلیل اصلی این باشد که در آن زمان با در نظر داشتن مشکلاتی که از سوی کفار مکه برای مسلمانان به وجود آمده بود قدرت و توان اقتصادی مسلمانان به حدی بود که بعضی از آنان فاقد خانه و سرپناه بودند و در کنار مسجد بیتوته می‌کردند و تاریخ اسلام این افراد به اصحاب صفه معروف می‌باشند. فلذا توان و قدرت اقتصادی کافی برای این امر نبوده می باشد. در ایام پیامبر و خلیفه اول «ابوبکر» زندانی شدن مجرمان به این شکل که به حکم قاضی محکوم به زندان را در جایی تنگ حبس کنند سابقه نداشته می باشد. البته در آن زمان شخص یا اشخاصی را به خاطر ارتکاب معصیت به گونه‌ای محدود می‌نمودند که نتواند با دیگران رفت و آمد و معاشرت داشته باشد و به اختیار خود و به طور آزاد کاری انجام دهد. در بعضی مواقع شخصی را مأمور می‌کردند که در خانه یا مسجد ملازم زندانی باشد و نگذارد که بگریزد به این اقدام ترسیم می‌گفتند [8]. که مشخص می باشد با زندانی کردن فرد تفاوت زیادی دارد.

«در این که زندان و زندانی از چه تاریخی جزو مجازات مسلمانان شده نیز بین مورخان اختلاف نظر می باشد اما محرز می باشد که در زمان پیامبر و خلیفه اول زندان وجود نداشته می باشد. بعضی از مورخین معتقدند عمر بن خطاب خانه‌ای را از صفوان به چهار هزار درهم خرید و به زندان اختصاص داد و گروهی دیگر از آنان با این نظریه مخالفت دارند[9]

به نقل از صبحی صالحی «در زمان پیامبر و ابوبکر جایی را به نام زندان نمی‌شناسم. در آن دوران متهم را در مسجد حبس می‌کردند و طرف دعوی او و یا نماینده‌اش را ملازم او قرار می‌داده اند تا نتواند دست به فرار بزند. مقصود پیامبر از این اقدام این بوده که متهم را از آمیزش با دیگران باز دارد. هرگاه متهم به جایی می‌رسید که سزاوار حدی از حدود الهی باشد، فوراً و بدون درنگ درمورد‌اش اجرا می‌گردید تا اینکه در زمان عمربن خطاب محلی جهت حبس کردند مجرمان تعیین گشت و نیز گفته شده می باشد اقدام به تأسیس زندان از زمان عمر و عثمان نبوده، بلکه این کار در زمان حضرت علی (ع) آغاز گشته می باشد که آن حضرت زندانی از بوریای فارس ساخت و آنجا را نافع نامید و آن نخستین زندانی بود که در اسلام ساخته شد. دزدان دیوار آنجا را سوراخ کردند و مردم از آنجا فرار کردند سپس زندان دیگری از خاک و گل ساخت و اسمش را نحیس گذاشت[10]

در وسایل الشیعه نقل شده می باشد که مردی را به حضور حضرت علی (ع)آوردند که از گوش دختری گوشواره‌ای از دُر را ربوده بود. آن حضرت فرمودند  این اقدام اختلاس آشکار می باشد. پس او را زد و حبسش نمود[11].

از مجموع مطالبی که ذکر گردید وجود زندان در اسلام در زمان حضرت علی (ع) مسلم می‌باشند گرچه بعضی مورخین اعتقاد دارند قبل از آن حضرت وجود داشته می باشد. در دیگر نقاط جهان نیز عموماً زندان جایی بود که مقصرین و مجرمین را در آن حبس می‌کردند و آن‌ها را از دیگر مردم جدا نگه می‌داشتند. یوستی نیان اول در قانون روم می‌گوید : « زندان جای حبس می باشد نه مجازات » و این نظر تقریباً در همه کشورها معمول و مجری بود. در گذشته سلاطین خودکامه، روحانیون مقتدر و همگام آن‌ها و مالکین و فئودال‌های بزرگ برای تأمین منافع خود مردم را بدون محاکمه به حبس می‌انداختند. در قرون وسطی زندان عمارت خاصی نداشت اغلب زندانیان را در زیرزمین‌های کلیساها یا کاخ‌ها حبس می‌کردند. ادارۀ زندان‌ها همه به مقاطعه واگذار می‌شد و مقاطعه کاران هزینه زندان را از زندانیانی که توانایی مالی داشتن دو از اعاناتی که خیرخواهان به عنوان صدقه می‌دادند تأمین می‌کردند.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

آیا آیین فعلی سازمان زندان‌ها علی رغم اصلاحات متعددی که در آن صورت گرفته می باشد می‌تواند ما را در جهت نیل به اهداف اصلاحی و تربیتی مجازات حبس موفق کند؟ آیا در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها جنبه‌های انسانی و حقوق بشری مجازات حبس به طور کامل مدنظر قرار گرفته می باشد؟

آیا جهت اجرای این آیین نامه امکانات و تسهیلات لازم در اختیار سازمان زندان‌ها قرار گرفته می باشد؟

آیا سازمان زندان‌ها نسبت به اجرای کامل مفاد آیین نامه اقدام می‌نماید؟

1- به نظر می‌رسد حقوقی که در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها برای زندانیان پیش بینی شده می باشد جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

2- به نظر می‌رسد وضعیت حقوق زندانیان در ایران، در بعضی از موارد، از حداقل حقوقی که در حداقل قواعد رفتار سازمان ملل متحد پیش بینی شده می باشد کمتر می‌باشد.

3- به نظر می‌رسد تمام حقوق پیش بینی شدۀ زندانیان، در آیین سازمان زندان‌ها در حاضر توسط سازمان زندان‌ها اعمال نمی‌شود.

4- به نظر می‌رسد با در نظر داشتن حجم زیاد ورودی افراد به زندان‌ها، امکانات فعلی سازمان زندان‌ها جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

از لینک انتهای صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک انتهای صفحه مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391   با فرمت ورد