عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391

2 ارعاب جمعی

هدف ارعاب جمعی کیفرها، آن می باشد که در دل سایر مردم رعب و هراس به وجود آورده و آنان را از  ارتکاب  جرم باز دارد. جامعه با  مجازات تبهکاران و مجرمین به دیگران هشدار می‌دهد که فکر  ارتکاب جرم را از سر به در کنند. آدمیان به دلیل وجود غریزۀ سودجویی، اعمال و رفتار خویش را سازمان می‌دهند. بر این اساس وقتی رنج حاصل از  مجازات اقدام مجرمانه‌ای بیش از سود ناشی از  ارتکاب  آن اقدام باشد، نتیجه مکانیسم ارزیابی و مقایسه رنج تحمل  مجازات و لذت تحصیل احتمالی منافع جرم خاص، آن خواهد بود که مجرمین بالقوه و احتمالی از  ارتکاب جرم خودداری ورزند. لازمه تحقق این هدف، پذیرش و اجرای اصل قانونی بود جرایم و  مجازات‌هاست که بر اساس آن جرایم و  مجازات‌ها از قبل و به موجب قانون معین می‌گردند و در این صورت  ارتکاب  به جرم به وجود می‌آید. چنانچه قبلاً گفتیم بنتام به استناد همین اصل و جهت جلوگیری از ارتکاب جرم معتقد به شدت  مجازات بود، زیرا از طریق ایجاد رعب و هراس در میان عامه مردم، موجبات انصراف آن‌ها از فکر  ارتکاب جرم فراهم می‌آید و هر چه این  مجازات‌ها شدیدتر و سخت‌تر باشد، تصور آن موجب ترس بیشتر بوده و در نتیجه هدف سودمندی و ارعاب جمعی آن محسوس‌تر و عینی‌تر خواهد بود لذا در نظر بنتام و همفکران او، بهترین و مهم‌ترین وسیله رسیدن به هدف ارعاب (اعم از فردی یا جمعی ) مجازات حبس می باشد.

البته لازم به ذکر می باشد در بعضی از  مجازات‌ها مثل حبس ابد، جنبۀ ارعاب فردی آن کمتر می باشد و بیشتر هدف ارعاب جمعی و عبرت گرفتن افراد جامعه مد نظر می‌باشد. نکتۀ دیگر اینکه تأثیر جرم زدایی زندان نسبی می باشد یعنی چنین نیست که  مجازات زندان همیشه در جلوگیری از  ارتکاب جرم و یا تکرار آن تأثیر مثبت داشته باشد، زیرا که عوامل گوناگونی مانند وضعیت و نوع زندان، نوع جرم ارتکابی، شخصیت مجرم، فرهنگ حاکم بر جامعه و غیره در کیفیت تأثیر  مجازات تأثیر دارد.

با این وجود تأثیر زندان و تأثیر آن، علیرغم اینکه می‌تواند جرم زا نیز باشد ( چنانچه در قسمت بعدی به آن پرداخته خواهد شد ) در ارعاب فردی و جمعی و جلوگیری از بزهکاری بدیهی می باشد، زیرا بسیاری از زندانیان ( پس از تحمل کیفر ) و بعضی افراد جامعه علیرغم تمایل به بزهکاری به دلیل وجود  مجازات حبس و ویژگی رسوا کنندۀ آن از ارتکاب جرم خودداری می‌ورزند.

1-9-2 هدف اصلاحی مجازات حبس

تأثیر ارعابی (اعم از فردی و جمعی ) تنها هدف مجازات حبس شناخته نمی‏شود، بلکه از قرون هفده و هجده میلادی به این طرف در اثر پیدایش افکار  و عقاید و ظهور مکاتب حقوق کیفری مانند مکتب تحققی و دفاع اجتماعی جدید به تدریج این اعتقاد و تفکر در نظام‌های مختلف رسوخ کرد که  مجازات‌های مختلف به ویژه زندان را بایستی به گونه‌ای اعمال کرد که مجرمین را به بدی اعمال خود آگاه کرد و از طریق اصلاح و تربیت و بازسازی اجتماعی آنان را برای زندگی مجدد و سازگاری اجتماعی آماده ساخت تا این افراد دوباره به آغوش جامعه باز گشته و با کار و کوشش و فعالیت شرافتمندانه زندگی سعادتمندانه ای را برای خودشان تأمین نمایند. بر اساس همین طرز تفکر جدید می باشد که زندان صرفاً برای تنبیه و عقوبت مجرمین ساخته نمی‏شود، زیرا به تجربه ثابت شده می باشد که حبس بزهکاران به تنهایی و بدون اقدامات اصلاحی و تربیتی تأثیر چندان مطلوبی در جلوگیری از  ارتکاب جرم نداشته و نخواهد داشت.

جاوید صلاحی با اشاره به این مطلب می‌نویسد : «… در جوامع امروزی هدف اساسی از اجرای  مجازات‌های سالب آزادی دو چیز می باشد : یکی اصلاح و تربیت مجدد مجرمین و دیگر حفظ جامعه در مقابل خطرات احتمالی ناشی از اعمال و افعال این گروه[1]

علمای حقوق جزا و جرم شناسی به تجربه و پژوهش دریافته‌اند که تنها نگهداری مجرمین در زندان و سلب آزادی آنان و یا تحمیل رنج و عذاب به محکومین برای هدایت آن‌ها به راه راست و صواب کافی نیست و در آینده نمی‌توان از تکرار جرم توسط آنان جلوگیری کرد بلکه روز به روز بر تعداد کسانی که پس از خروج از زندان مجدداً مرتکب جرم می‌شوند افزوده می‌شود به همین جهت اکثر حقوق‌دانان و کیفرشناسان در صدد برآمدند که در سیاست ادارۀ امور زندان‌ها و نحوۀ اجرای  مجازات‌های سالب آزادی تغییرات بنیادی به وجود آورند تا با در نظر داشتن بهداشت جسمی و روانی بزهکاران، تربیت و هدایت و بازسازی آنان، حس مسئولیت پذیری و عاطفه در آن‌ها پیدا گشته و گامی بلند در جهت جلوگیری از  ارتکاب مجدد جرم توسط بزهکار برداشته شود. از همین رهگذر می باشد که در نظام‌های جدید جزایی اصل فردی کردن  مجازات‌ها و تحولات عدیده از قبیل طبقه بندی زندانیان، ایجاد کار گاه‌های گوناگون و برنامه‌های مختلف آموزشی به مقصود دست‌یابی به هدف مذکور به وجود آمده می باشد که البته توضیح و تفسیر آن در مطالب آینده اظهار می‌شود. مسلماً می‌توان گفت که با تحقق واقعی هدف اصلاحی و تربیتی حس مسئولیت پذیری، رعایت حقوق دیگران و نظم و انضباط اجتماعی تقویت گشته و ضرورتاً تقلیل بزهکاری مجدد و در نهایت بزهکاری کنترل شده‌ای را به دنبال خواهد داشت[2].

نکته‌ای که بایستی متذکر شد این می باشد که شرایط و امکانات زندان نباید به گونه‌ای باشد که افرادی مثل ولگردها و بیکاره ها را به سوی خود جذب نماید، زیرا که این امر باعث خواهد شد آنان برای ورود به زندان و استفاده از امکانات موجود عمداً مرتکب جرم شوند، به عنوان مثال با تجربۀ کاری اینجانب، بارها و به خصوص در فصول سرد سال شاهد  ارتکاب جرم توسط این گروه از افراد جامعه و بیشتر به هدف ورود به زندان و استفاده از امکانات زندان بوده‌ام. جرم‌هایی که معمولاً توسط این گروه از افراد جامعه صورت می‌پذیرد حمل و استعمال مواد مخدر، خصوصاً سرقت پول‌های مشتریان بانک‌ها در خود بانک، سرقت گوشی تلفن همراه، سرقت اتومبیل، ایراد ضرب و تخریب عمدی می‌باشد. این افراد ناخودآگاه در دادگاه و دادسرا تاکید و اصرار زیادی بر انتقال به زندان دارد. پس برای اینکه روش‌های اصلاحی و تربیتی به نتیجه مطلوب برسد وجود شرایط مناسب مانند زمان کافی مورد نیاز می باشد که بدین ترتیب معمولاً حبس‌های کوتاه مدت برای اجرای این روش‌ها مناسب نیست.

جاوید صلاحی در این زمینه می‌گوید :«ناگفته نماند که روش‌های علمی فوق در تمام جوانب و نسبت به محکومین نمی‌تواند به منزلۀ یک درمان فوری و قطعی تلقی شود، زیرا برای اینکه از روش‌های اصلاحی و مداوای مجرمین نتایج و مفید و مؤثری حاصل شود، لازم می باشد که محکومین برای یک دورۀ نسبتاً طولانی، تحت نظر و مراقبت مسوولان اداره زندان و متخصصین وابسته به آن نظیر پزشکان، روان پزشکان،جامعه شناسان و غیره قرار گیرند و این کار در تمام طبقات مختلف قابل اعمال و اجرا نیست[3]

در جایی دیگر همین نویسنده اظهار می‌کند :  مجازات در مورد محکومین به  مجازات‌های کوتاه مدت نیز بایستی تذکر داد که زیرا مدت اقامت آن‌ها در زندان طولانی نمی‌باشد، رژیم معالجه و اصلاح و تربیت مجدد غالباً در مورد آنان مؤثر واقع نخواهد شد. متخصصین امور جزایی معتقدند که برای این گونه مجرمین نه تنها زندان تأثیری در تقلیل تعدادشان نخواهد داشت، بلکه عامل افزایش تکرار جرم نیز خواهد بود، زیرا یکی از خواص زندان آن می باشد که مجرمین را به یکدیگر نزدیک کرده، ترس و هراس آنان از کیفر و  مجازات را زایل می‌سازد، پس عده‌ای از علمای حقوق جزا پیشنهاد می‌کنند که تعلیق مجازات توأم با مراقبت و آزمایش بایستی جانشین زندان در مورد محکومیت با  مجازات‌های کوتاه مدت شود تا رعب و هراس از  مجازات در دل آن‌ها باقی بماند[4]

در نظام حقوق ایران با در نظر داشتن بند 1 و2 مادۀ 3 قانون وصول بعضی از درآمدهای دولت و مصرف آن در موارد معین که اظهار می‌کند :« بند اول : در هر مورد که در قوانین حداکثر  مجازات کمتر از 91 روز حبس یا  مجازات تعزیری موضوع تخلفات رانندگی می‌باشد از این پس به جای حبس یا  مجازات تعزیری حکم به جزای نقدی از71 هزار ریال تا 1 میلیون ریال بدهند. بند دوم : هر گاه حداکثر مجازات بیش از 91 روز حبس و حداقل آن کمتر از این باشد دادگاه مخیر می باشد که حکم به بیش از3 ماه حبس یا جزای نقدی از 71 هزار تا 3 میلیون ریال بدهد.» پس دادگاه‌ها در نظام حقوقی ایران در حال حاضر نمی‌توانند حکم به حبس‌های کوتاه مدت زیر 91 روز بدهند.

سوالات یا اهداف پایان نامه :

آیا آیین فعلی سازمان زندان‌ها علی رغم اصلاحات متعددی که در آن صورت گرفته می باشد می‌تواند ما را در جهت نیل به اهداف اصلاحی و تربیتی مجازات حبس موفق کند؟ آیا در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها جنبه‌های انسانی و حقوق بشری مجازات حبس به طور کامل مدنظر قرار گرفته می باشد؟

آیا جهت اجرای این آیین نامه امکانات و تسهیلات لازم در اختیار سازمان زندان‌ها قرار گرفته می باشد؟

آیا سازمان زندان‌ها نسبت به اجرای کامل مفاد آیین نامه اقدام می‌نماید؟

1- به نظر می‌رسد حقوقی که در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها برای زندانیان پیش بینی شده می باشد جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

2- به نظر می‌رسد وضعیت حقوق زندانیان در ایران، در بعضی از موارد، از حداقل حقوقی که در حداقل قواعد رفتار سازمان ملل متحد پیش بینی شده می باشد کمتر می‌باشد.

3- به نظر می‌رسد تمام حقوق پیش بینی شدۀ زندانیان، در آیین سازمان زندان‌ها در حاضر توسط سازمان زندان‌ها اعمال نمی‌شود.

4- به نظر می‌رسد با در نظر داشتن حجم زیاد ورودی افراد به زندان‌ها، امکانات فعلی سازمان زندان‌ها جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

از لینک انتهای صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک انتهای صفحه مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391   با فرمت ورد