عنوان کامل پایان نامه :

ممنوعیت کار کودک در حقوق بین الملل

مقدمه

 در این فصل، در مبحث اول، آغاز تعریفی از کودک و اینکه در حقوق بین الملل چه ملاکی برای کودک نامیدن یک فرد هست ارائه می شود و آنگاه کار کودک از دیدگاه حقوق بین الملل تعریف می شود. همچنین در این مبحث تاریخچه کار کودک و تاریخچه شکل گیری اقدامات بین المللی در راستای ممنوعیت کار کودک ارائه می شود. برای مبارزه با کار کودک نیز آغاز بایستی درک کنیم چه عواملی منجر به سوق دادن کودکان به بازار کار می شود به همین علت در مبحث دوم، علل متعددی که بر ورود کودکان به بازار کار تاثیر می گذارند، مطالعه    می گردند. تفاوت های قابل ملاحظه ای بین انواع کار هایی که کودکان انجام می دهند وجود دارند، به طوری که بعضی سخت و طاقت فرسا و بعضی دیگر خطرناک و به لحاظ اخلاقی ناشایست هستند، بر این اساس در این مبحث به برررسی بعضی از انواع کار کودک پرداخته  می شود. در پایان این مبحث نیز به بعضی از پیامد های عمده کار چه به لحاظ جسمی، چه عاطفی و چه روحی و روانی بر کودکان پرداخته می شود. در مبحث سوم، با در نظر داشتن پیامدهایی که کار برای کودکان به همراه دارد به ضرورت ممنوعیت کار کودکان از جنبه های مختلف پرداخته می شود. همچنین در این مبحث آمارهای ارائه شده از سوی سازمان بین المللی کار در خصوص توزیع جهانی و منطقه ای کودکان کارگر و همچنین تعداد کودکان کارگر بر اساس جنسیت و گروه سنی مطالعه می شوند و در نهایت نگاه اجمالی به اسناد و کنوانسیون های تصویب شده در ارتباط با ممنوعیت کار کودکان انداخته می شود.

مبحث اول : تعریف کودک، کار کودک و تاریخچه ﻱ ممنوعیت کار کودک در

حقوق بین الملل

 گفتار اول: تعریف کودک

 به مقصود دستیابی به تعریف کودک بایستی آغاز آن را از حیث واژه شناسی معنا کرد: واژه “Child” رایج ترین واژه ای می باشد که در زبان انگلیسی درمورد کودک به کار برده می شود و مقصود از آن کسی می باشد که در زیر سن بلوغ قرار دارد و بویژه در ارتباط با اشخاص دیگری که والدین او محسوب می گردند. [1]   

   حقوق بین الملل ضابطه نوعی و ملاک سن را برای کودکی برگزیده می باشد. مطابق ماده 1 کنوانسیون حقوق کودک مصوب 1989 “هر انسانی که به 18 سال نرسیده باشد کودک محسوب می شود، مگر آنکه طبق قانون دولت متبوع کودک سن بلوغ زودتر به وی اعطا شود”[2]. سن بلوغ در این ماده که 18 سالگی می باشد یک سن مطلق نیست بلکه بر حسب قانون ملی کودک متغیر می باشد.[3] به همین جهت مقررات کنوانسیون در مورد کودکانی که تحت حاکمیت قوانین ملی خود زودتر به سن رشد قانونی می رسند نیز استثنائا قابل اعمال و اجرا می باشد. [4]

   علت وضع مقررات قسمت اخیر ماده 1 کنوانسیون حقوق کودک این می باشد که کشورها با در نظر داشتن وضعیت جسمی و روانی و رشد عقلی کودکان تحت حاکمیت خود و در پاره ای از موارد با در نظر داشتن واقعیات سیاسی و اجتماعی و با در نظر گرفتن آداب و سنن مذهبی، سن معینی را به عنوان سن رشد و بلوغ اعلام می کنند.

   به هر حال در اقدام بیشتر حامیان حقوق کودک  اینگونه در نظر می گیرند که 18 سال بایستی به عنوان سن ایده آل برای تعیین پایان دوران کودکی باشد.[5]

   برطبق کنوانسیون بدترین اشکال کار کودک 1999 (شماره 182)[6]، واژه کودک بایستی برای تمام اشخاص زیر 18 سال به کار برده شود.

   برطبق پروتکل سازمان ملل تحت عنوان پروتکل پالرمو راجع به پیشگیری، سرکوبی و مجازات قاچاق کودک[7]، کودک به معنای هر شخصی زیر 18 سال می باشد. [8]

   پس برای اهداف این پایان نامه منطقی می باشد که کودک به عنوان هر شخصی زیر 18 سال قلمداد شود.

گفتار دوم: تعریف کار کودک [9]

عبارت کار کودک تصور ویژه ای را مجسم می سازد: ما کودکان را زنجیر شده به چرخ های بافندگی در کارگاه های تاریک و در شرایط نامناسب می بینیم، گویی که در خطی طولانی و کابوس گونه جای دارند که از لنکشایر در دهه 1830 تا جنوب آسیای دهه 1990 ادامه       می یابد.[10]

   به طور کلی تعریف عموما پذیرفته شده ای از کار کودک وجود ندارد. تعاریف متنوعی از این واژه توسط سازمان های بین المللی، سازمان های غیردولتی، اتحادیه های کارگری و غیره استفاده می شود و اغلب مشخص نمی شود چه تعریفی از این واژه به کار برده می شود.[11]    هرچند، به طور معمول واژه “کار کودک” زمانی به کار برده می شود که مقصود بهره کشی از آنها باشد. چنین دیدگاهی از آن جهت مطرح می باشد که کودکان برای کار کردن بسیار کوچک هستند و یا کاری به آنها واگذار می شود که شرایط نامطلوب و خطرناکی را برای آنها به همراه دارد.[12]می توان این گونه اظهار کرد برای کودکی که کار می‌کند، استفاده‌ از دوران و دنیای کودکی مفهومی ندارد، یا در واقع چنین‌ کسی از حقوق طبیعی سن خود محروم می‌شود. بارزترین‌ این حقوق پایمال شده، برخورداری از تعلیم و تربیت و طی طبیعی مراحل رشد کودک می باشد.[13]

   به طور کلی کار کودک یک معنا و مفهوم منفی با خود به همراه دارد و یک شاخص واضح درون کنوانسیون های سازمان بین المللی کار هست که تاکید می کند هرگونه تعریف آماری کار کودک بایستی شامل فعالیت هایی شود که برای رفاه و بهزیستی کودکان خطرناک می باشد.[14]

   در سال های اخیر مفهوم کار کودک معمولا بر اساس کنوانسیون شماره 138 [15] مشخص  می شود که جامع ترین و موثق ترین تعریف بین المللی از حداقل سن برای شروع به کار یا همان فعالیت اقتصادی را مشخص می کند. این کنوانسیون مقرر می دارد که حداقل سن شروع به کار نباید کمتر از سن تکمیل تحصیل اجباری و کمتر از 15 سال باشد. همچنین کنوانسیون شماره 138 تصریح می کند که حداقل سن استخدام یا شروع به کار که به احتمال زیاد سلامت، امنیت و اخلاقیات کودکان را به خطر می اندازد نباید کمتر از 18 سال باشد. [16]

   یونیسف[17] در سال 1997 در گزارشی راجع به وضعیت کودکان جهان عنوان کرده می باشد: کار کودک بایستی برروی یک پیوستار در نظر گرفته شود، به طوریکه کار مخرب و بهره کشانه در یک انتها و کار مفیدی که رشد کودکان را بدون مداخله در تحصیل و تفریح آنها ارتقا می دهد در انتهای دیگر قرار دارد. و بین این دو قطب بخش های گسترده کار هست که به طور منفی بر رشد کودک تاثیر نمی گذارد. [18]

   برنامه اطلاعات آماری و نظارت بر کار کودک سازمان بین المللی کار(SIMPOC)[19] که مسئول پیگیری و مطالعه کار کودک در سرتاسر جهان می باشد تعریفی از کودکان کارگر ارائه کرده می باشد. طبق تعریف SIMPOC، کودکان کارگر عبارتند از کودکان بین 5 تا 11 ساله که در هر گونه فعالیت های اقتصادی شرکت می کنند، کودکان 12 تا 14 ساله که در کارهای خطرناک شرکت می کنند و کودکان 15 تا 18 ساله ای که در بدترین اشکال کار کودک شرکت می کنند. به عبارت دیگر، SIMPOC سه نوع کار را به عنوان کار کودک قلمداد     می کند:

  • کاری که توسط یک کودک زیر حداقل سن اشتغال سازمان بین المللی کار انجام می شود و این کار بر تحصیل و رشد آن کودک تاثیر منفی می گذارد.
  • کار خطرناک یعنی کاری که به علت ماهیت اش سلامت فیزیکی، روانی یا اخلاقی یک کودک را به خطر می اندازد.
  • کارهایی که بدترین اشکال کار کودک در نظر گرفته می شوند از جمه بردگی، قاچاق، کار اجباری و بندگی، استخدام اجباری کودکان برای مخصمات مسلحانه، فاحشه گری و فعالیت های غیر قانونی.[20]

   تفاوت های قابل ملاحظه ای بین انواع کارهایی که کودکان انجام می دهند هست. بعضی از آنها سخت و طاقت فرسا، بعضی بسیار خطرناک و بعضی دیگر به لحاظ اخلاقی نامناسب هستند. در همین ارتباط سازمان بین المللی کار عنوان کرده می باشد که نباید تمام کارهایی را که کودکان انجام می دهند به عنوان کار کودک قلمداد کرد. مشارکت کودکان و نوجوانان در کاری که بر سلامت و رشد فردی آنها تاثیر نمی گذارد یا در تحصیل آنها خللی ایجاد نمی کند، به طور کلی کاری مثبت قلمداد می شود. این کار که به عنوان “کار سبک”[21] هم از آن یاد     می شود شامل فعالیت هایی همچون کمک به والدین در خانه یا انجام کارهای سبک برای کسب پول تو جیبی خارج از ساعات مدرسه یا در تعطیلات تابستانه می شود. این نوع فعالیت ها به رشد کودک و رفاه خانواده کمک می کند و برای آنها مهارت و تجربه به همراه می آورد و همچنین آنها را برای تبدیل شدن به اعضای کارآمد جامعه آماده می سازد.[22]

سوالات یا اهداف پایان نامه :

   هدف اصلی از تدوین این پایان نامه (در چارچوب مطالب مندرج در طرح مسئله) پاسخ دادن به سوال اصلی ذیل می­باشد:

حقوق بین الملل چه قواعد و مقرراتی را برای منع کار کودک در بر دارد و چه راه کار های حقوقی برای دستیابی به جهانی عاری از کار کودک وجود دارند؟

در راستای سوال مزبور، در این پایان نامه کوشش می­شود تا به سوالات فرعی زیر پاسخ داده شود:

  1. در حقوق بین الملل، مانند حقوق بین الملل بشر چه اسنادی در سطح منطقه ای و جهانی در زمینه حمایت از حقوق کودکان و ممنوعیت کار کودکان موجود می باشد؟
  2. چه سازمان های بین المللی در جهت ممنوعیت کار کودک وجود دارند و چه اقداماتی را در این زمینه اتخاد نموده اند؟
  3. ایران به عنوان یک عنصر جامعه ی بین المللی چه اقداماتی بویژه اقدامات حقوقی را برای منع کار کودک اتخاذ نموده می باشد و مانند چه قوانینی در جهت ممنوعیت کار کودک وضع شده اند؟

از لینک انتهای صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک انتهای صفحه مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :ممنوعیت کار کودک در حقوق بین الملل   با فرمت ورد