عنوان کامل پایان نامه :

مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391

 اشتغال و حرفه آموزی زندانیان در ایران

در خصوص اشتغال و حرفه آموزی به زندانیان آیین نامۀ اجرایی سازمان زندان‌ها و اقدامات تأمینی و تربیتی کشور در سال 1380 مواد 118 تا 130 را به این بحث اختصاص داده می باشد.

به طور کلی اهداف سازمان زندان‌ها در قسمت اشتغال و حرفه آموزی عبارت می باشد از :

1) آموزش حرفه و فن به زندانیان جهت اشتغال آنان بعد از آزادی.

2) ایجاد درآمد برای زندانیان به جهت تأمین معاش خانواده در طول مدت تحمل کیفر و پیشگیری از فساد خانواده.

3) اشتغال و سرگرمی زندانیان برای پیشگیری از بروز مفاسد احتمالی به سبب بیکاری در زندان.

4) کمک به توسعه اقتصادی و استفاده از نیروی کار[1].

در ایران به استثنای امور خدماتی داخل بندها، اندرزگاهها و مؤسسات صنعتی، خدماتی و کشاورزی ( که به طور نوبتی و بدون تبعیض توسط زندانیان انجام می‌گیرد ) شرکت زندانیان در برنامه‌های کار زندان اجباری نیست. در همین خصوص ماده120 آیین نامه سازمان زندان‌ها مقرر می‌دارد «زندانیان داوطلب پس از انجام آزمایش‌های لازم و تشخیص استعداد و ذوق و تخصص آن‌ها با کسب نظر شورای طبقه بندی و رعایت مقررات این آیین نامه در کارگاه‌های داخل زندان یا موسسات صنعتی،کشاورزی و خدماتی خارج از زندان به کار گمارده می‌شوند.» به این ترتیب شرکت در برنامه‌های کار زندان به عنوان حقی برای زندانیان پیش بینی شده می باشد.با این وجود تبصره ماده 64 آیین نامه مقرر می‌دارد «اشتغال به کار زندانیان در صورات عدم ممنوعیت در حکم، پس از تصویب شورای طبقه بندی خواهد شد.»به این ترتیب  ارتکاب جرم قلمرو حق بودن اشتغال برای زندانیان کاسته شده می باشد و امکان دارد با وجود علاقه و میل زندانی به اشتغال،شورا با درخواست زندانی موافقت ننماید.

همچنین به موجب مقرارت آیین نامه سازمان زندان‌ها، زندانیانی که در زندان‌های با و نیمه باز نگه داری می‌شوند مدت محکومیت خود را با اشتغال به کار یا خدمت می‌گذرانند. پس با در نظر داشتن اختیاری بودن شرکت زندانی در برنامه‌های کار، نگه داری زندانیان در زندان‌های باز و نیمه باز مشروط به درخواست زندانی برای اشتغال خواهد بود.این درخواست در شورای طبقه بندی مطرح خواهد شد و شورا با در نظر داشتن مواد 8 و 10 و 14 و 16 آیین نامه یاد شده در خصوص اشتغال و یا عدم اشتغال و محل استقرار زندانیان تصمیم خواهد گرفت.[2]

در خصوص نظام کار زندانیان به طور کلی سه نظام به توضیح ذیل هست:

نظام مقاطعه کاری:

که ساده‌ترین و قدیمی‌ترین نظام کار در زندان‌هاست. در این نظام، زندان در اقدام در اختیار کارفرمایان خصوصی یعنی صنعت گران یا کشاورزان و پیشه وران گذاشته می‌شوند.این کارفرمایان، وسایل کار و مواد اولیه را تهیه و کار زندانیان را شخصاً نظارت کرده،محصول آن را به حساب خود فروخته و در عوض مبلغی بر طبق قرارداد به اداره زندان می‌پردازند این نظام مدت‌ها به علت عدم توسعه زندان‌های مدرن، فقدان کارگاه‌ها و کارخانجات اختصاصی برای زندانیان،تنها نظام بهره داری از کار زندانیان بوده می باشد.

نظام رژی:

در اوایل قرن 20 بر اثر توسعه زندان‌ها و گسترش ایده اصلاح و تربیت مجرمان از رهگذر کار،کارگاه‌های مجهز و کارخانجات کوچک تولیدی در داخل محوطه زندان به وجود آمد. نام دیگر  این نظام، نظام انحصاری کار می‌باشد که در این نظام تنظیم ساعت کار، میزان دستمزد، نوع کار، تنظیم شرایط بهداشتی و غیره در اختیار مسئول زندان‌ها می‌باشد.

نظام مختلط:

گاهی نظام انحصاری قابل پیاده کردن در تمام زندان‌ها نمی‌باشد. در زندان‌های کوچک که زندانیان کمی دارند ایجاد کارخانه یا کارگاه و تأمین ابزار فنی امکان پذیر نمی‌باشد. در این نظام مقاطعه کار با تهیه مواد اولیه با پرداخت دستمزد به زندانی در زندان سرمایه گذاری می‌کند و دولت راساً اداره زندان و تنظیم برنامه زندانیان را بر عهده دارد[3]. با در نظر داشتن مطالب فوق در زندان‌های ایران نظام انحصاری و مختلط به اجرا گذاشته می‏شود.

به طور کلی نوع کار در زندان‌های ایران را می‌توان به سه دسته تقسیم کرد :

الف) کارهای عمومی و مربوط به نگهداری مؤسسات زندان نظیر تنظیف خوابگاه‌ها و سالن غذاخوری و سایر مکان‌های زندان که با در نظر داشتن ماده 130 آئین نامۀ اجرایی سازمان زندان‌ها به طور نوبتی و بدون تبعیض توسط زندانیان می‌بایستی انجام گیرد. دیگر کارهای محوله به زندانیان ایران عبارتند از:

وکیل بند ( مسئول اداره بند و خارج کردن افراد از سلول‌ها و بندها برای آمارگیری و نظافت راهرو یا بند)، کمک وکیل بند، سینی کش (مسئول توزیع غذای زندانیان ) و کمک سینی کش، جارچی (کار صدا کردن افراد و اعلام وقت توزیع غذا را بر عهده دارد و در امور دفتری کمک خواهد کرد ) و کمک جارچی، سلمانی، آبدارچی، مسئول چراغ خانه ( مسئول گرم کردن غذای زندانیان و گرم کردن آب برای تهیه چای)، مسئول حمام و نگهبانی قرنطینه می‌باشد[4]

ب)کارهای تولیدی : کارهای تولیدی اعم از کارهای صنعتی، کشاورزی و هنری می‌باشد. در زندان‌های ایران کارگاه‌های قالی بافی، هنرهای دستی، مکانیکی، خیاطی، فلز کاری، الکتریکی، جوراب بافی، درود گری، تریکو بافی، بلوک زنی، تراشکاری، بافندگی، حصیر بافی، پلاستیک زنی، تو دوزی اتومبیل، بخاری سازی، چراغ سازی، سماور سازی و غیره دایر می‌باشد[5].

 در زندان‌های ایران بعضی مشاغل دیگر که کمتر نیاز به هزینه و سرمایه گذاری دارد نظیر مشاغل گیوه بافی، منجوق دوزی، قلاب بافی، کنده کاری بر روی چوب، سوزن دوزی، خاتم کاری، کوبلن بافی و نقاشی هست که بایستی اشاره داشت که بعضی از آن‌ها جز فرسودگی جسم و روان زندانی آثار دیگری ندارد و نمی‌توانند آن گونه که بایستی در اهداف اصلاحی کارایی داشته باشد.

در خصوص حرفه آموزی به زندانیان معمولاً با در نظر داشتن واقعیت موجود زندان‌ها معمولاً به آموزش مشاغلی زیرا عکاسی و آرایشگری به زندانیان  می‌پردازند.

طبق آمار جمع آوری شده از زندان‌های سراسر کشور به طور میانگین ماهانه236,28 نفر از زندانیان به حرفه‌های مختلفی مانند کشاورزی، باغبانی، شالی کاری، سیفی کاری، تولید مواد غذایی نظیر نان، آشپزی، شیرینی پزی، ما کارانی سازی، آبنبات سازی، خدمات شهری زیرا خشک شویی، آرایشگری، صابون سازی، شیشه بری، استخرداری، صنایع دستی، کارهای صنعتی، پوشاک، خدمات رانندگی، پرورش دام، پتو بافی، تولید کفش، تولید پلاک خودرو، بافندگی، پارچه بافی، تولید تابلوهای راهنمایی و رانندگی و سایر مشاغل ( حدود 76 شغل مختلف ) اشتغال داشتند، از مجموع زندانیان شاغل تعداد 494,12 نفر در داخل زندان 434,100 نفر خارج از زندان 2005 نفر در انجمن حمایت از زندانیان و 3هزار و 303 نفر در بنگاه تعاون اشتغال داشتند [6].

ج) کار خدمات اجتماعی : با شرکت زندانیان در برنامه‌های خدمات اجتماعی، به علاوه که زندانیان تجربه نموده و آن‌ها را توسعه می‌دهند. اجرای برنامه‌های خدمات اجتماعی جدایی از فوائد اقتصادی و تأثیر آن بر سلامت و روان زندانیان باعث می‌شود زندانی خود را به عنوان یک فرد مفید برای جامعه باور نموده و نیز علاوه بر فراموشی محصور بودن خویش در زندان بپذیرد که حبس مورد نظر دادگاه به مقصود اصلاح و بازپروری وی بوده می باشد، و نه برای جدا ساختن وی از جامعه و بعد از آزادی از زندان در صدد انتقام گیری از جامعه نباشد.

در زندان‌های ایران با در نظر داشتن تبصره 1 ماده 63 آئین نامۀ سازمان زندان‌ها اشتغال زندانی در خارج از محوطۀ زندان با تصویب شورای طبقه بندی و موافقت مرجع قضایی مجاز خواهد بود. در بعضی از زندان‌ها کشور تعدادی از زندانیان برای انجام کارهای کارگری، باغبانی، اداری و… در اختیار شهرداری و دیگر نهادهای دولتی قرار می‌گیرند. در خصوص ساعات کار  زندانیان در زندان‌های ایران می‌بایستی این ساعات به گونه‌ای باشد که از ساعات کار کارگران در شبانه روز تجاوز ننماید. با در نظر داشتن ماده 51 قانون کار ساعات کار کارگران در شبانه روز نباید از 8 ساعت تجاوز کند. با این وجود کارفرما می‌تواند ساعات کار را در بعضی از روزهای هفته کمتر از میزان مقرر و در دیگر روزها اضافه بر این میزان تعیین کند، به شرط آنکه مجموع ساعات در هر هفته از 44 ساعت تجاوز نکنند. در مورد کارهای کشاورزی کارفرما می‌تواند با توافق کارگران یا نماینده آن‌ها، ساعات کار در شبانه روز را با در نظر داشتن کار، عرف و فصول مختلف تنظیم نماید. برنامۀ روزانه  زندان‌ها و بازداشتگاه‌های ایران طبق ماده 70 آیین نامه سال 1380 به توضیح ذیل می‌باشد :« اذان صبح، بیدار باش و تا طلوع آفتاب انجام فرائض دینی و استحمام و نظافت آسایشگاه و انجام امور شخصی، طلوع آفتاب ورزش اجباری صبحگاهی، صرف ناهار و استراحت، 2بعدازظهر به بعد شرکت در کلاس‌ها یا کارگاه‌ها، مغرب به جای آوردن فرائض دینی، شام و ساعت 22 خاموشی ». ملاحظه می‏شود برنامه کار  زندانیان بایستی بین ساعات 8 تا 12 و 14 تا حدود ساعت 18، از طرف رئیس کارگاه یا مؤسسه مربوطه با هماهنگی رئیس زندان تعیین شود. ماده 123 آیین نامۀ زندان‌ها در این خصوص مقرر می‌دارد :« ساعات کار و استراحت زندانیان در مؤسسات صنعتی، کشاورزی و خدماتی داخل یا خارج از زندان با در نظر داشتن موقعیت محل و نوع کیفیت کار و با رعایت فصل دوم از بخش 2 این آیین نامه از طرف رئیس کارگاه یا مؤسسه مربوط به هماهنگی رئیس زندان تعیین و به مورد اجرا گذاشته می‏شود.»

سوالات یا اهداف پایان نامه :

آیا آیین فعلی سازمان زندان‌ها علی رغم اصلاحات متعددی که در آن صورت گرفته می باشد می‌تواند ما را در جهت نیل به اهداف اصلاحی و تربیتی مجازات حبس موفق کند؟ آیا در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها جنبه‌های انسانی و حقوق بشری مجازات حبس به طور کامل مدنظر قرار گرفته می باشد؟

آیا جهت اجرای این آیین نامه امکانات و تسهیلات لازم در اختیار سازمان زندان‌ها قرار گرفته می باشد؟

آیا سازمان زندان‌ها نسبت به اجرای کامل مفاد آیین نامه اقدام می‌نماید؟

1- به نظر می‌رسد حقوقی که در آیین نامۀ سازمان زندان‌ها برای زندانیان پیش بینی شده می باشد جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

2- به نظر می‌رسد وضعیت حقوق زندانیان در ایران، در بعضی از موارد، از حداقل حقوقی که در حداقل قواعد رفتار سازمان ملل متحد پیش بینی شده می باشد کمتر می‌باشد.

3- به نظر می‌رسد تمام حقوق پیش بینی شدۀ زندانیان، در آیین سازمان زندان‌ها در حاضر توسط سازمان زندان‌ها اعمال نمی‌شود.

4- به نظر می‌رسد با در نظر داشتن حجم زیاد ورودی افراد به زندان‌ها، امکانات فعلی سازمان زندان‌ها جوابگوی تمام نیاز زندانیان نمی‌باشد.

از لینک انتهای صفحه ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک انتهای صفحه مراجعه نمایید:

متن کامل پایان نامه رشته حقوق - مقطع کارشناسی ارشد

لینک متن کامل پایان نامه رشته حقوق با عنوان :مطالعه کیفرشناختی عملکرد اردوگاه کاردرمانی استان اصفهان در سال 1391   با فرمت ورد